Bơm tinh trùng (IUI) và thụ tinh ống nghiệm (IVF) khác nhau thế nào?

Khác biệt chính giữa hai cách là nơi trứng gặp tinh trùng. Với IUI, tinh trùng đã lọc rửa được bơm vào tử cung, trứng vẫn thụ tinh trong cơ thể. Với IVF, trứng được lấy ra và thụ tinh trong phòng thí nghiệm, rồi phôi mới được chuyển vào tử cung.

IUI đơn giản, ít thuốc và rẻ hơn, nhưng tỷ lệ thành công mỗi chu kỳ thấp hơn IVF. Bác sĩ sẽ chọn cách phù hợp dựa trên nguyên nhân hiếm muộn của hai vợ chồng.

Bơm tinh trùng (IUI) là gì?

IUI là viết tắt của cụm từ tiếng Anh nghĩa là bơm tinh trùng vào buồng tử cung. Người Việt hay gọi ngắn là bơm tinh trùng hoặc bơm IUI.

Quy trình

1. Bác sĩ kiểm tra vòi trứng còn thông. IUI không phù hợp khi vòi trứng bị tắc.
2. Theo dõi thời điểm rụng trứng bằng siêu âm, xét nghiệm máu hoặc nước tiểu. Có thể dùng thuốc kích thích rụng trứng.
3. Mẫu tinh trùng được xử lý để có phần cô đặc gồm tinh trùng khỏe.
4. Bác sĩ luồn một ống nhỏ, mềm qua cổ tử cung để bơm tinh trùng vào tử cung.

Theo NHS (Anh), thủ thuật thường không quá 10 phút và thường không đau. Mẹ có thể hơi khó chịu hoặc đau quặn bụng nhẹ một lúc sau đó, rồi về nhà sau khi nghỉ ngắn.

Phù hợp với ai?

Theo các hướng dẫn của Anh, IUI thường dùng khi cần tinh trùng hiến tặng. IUI cũng hợp với vợ chồng khó quan hệ qua đường âm đạo. Một số cặp hiếm muộn không rõ nguyên nhân cũng có thể được đề nghị IUI.

Cơ quan quản lý thụ tinh và phôi học Anh (HFEA) cho biết IUI không phù hợp khi tắc vòi trứng. IUI cũng không phù hợp khi tinh trùng có vấn đề đáng kể.

Chỉ định ở mỗi nơi có thể khác nhau. Bác sĩ sẽ giải thích vì sao chọn IUI cho trường hợp của mẹ.

Thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) là gì?

IVF là cách cho trứng và tinh trùng thụ tinh bên ngoài cơ thể. Theo HFEA, một chu kỳ IVF thường kéo dài 3–6 tuần.

Các bước chính

1. Kích thích buồng trứng: mẹ dùng thuốc nội tiết để nhiều trứng cùng phát triển. Bác sĩ theo dõi bằng siêu âm và xét nghiệm máu.
2. Chọc hút trứng: bác sĩ dùng kim đi qua âm đạo để lấy trứng. Mẹ được dùng thuốc an thần hoặc gây mê.
3. Thụ tinh: trứng và tinh trùng được cho gặp nhau trong phòng thí nghiệm. Khi tinh trùng ít hoặc yếu, chuyên viên có thể tiêm một tinh trùng vào từng trứng, gọi là ICSI.
4. Chuyển phôi: sau 2–5 ngày, một phôi được đưa vào tử cung. Phôi tốt còn lại có thể được trữ đông để dùng sau.

Phù hợp với ai?

Theo Hiệp hội Sản phụ khoa Hoa Kỳ (ACOG), IVF thường được dùng khi:

• Vòi trứng bị tổn thương hoặc tắc mà phẫu thuật không khắc phục được.
• Lạc nội mạc tử cung nặng.
• Suy buồng trứng sớm.
• Một số trường hợp hiếm muộn do chồng.
• Hiếm muộn không rõ nguyên nhân.

So sánh nhanh IUI và IVF

• Nơi thụ tinh: IUI trong cơ thể mẹ; IVF trong phòng thí nghiệm.
• Thuốc: IUI dùng ít thuốc hơn, có khi không cần thuốc. IVF thường cần thuốc kích thích buồng trứng.
• Thủ thuật: IUI chỉ vài phút. IVF cần thêm chọc hút trứng và chuyển phôi.
• Tỷ lệ thành công mỗi chu kỳ: theo HFEA, IUI chỉ bằng khoảng một phần ba IVF. Với cả hai cách, mẹ càng trẻ thì cơ hội càng cao.
• Chi phí: tại Anh, một chu kỳ IUI thường bằng khoảng một phần tư chu kỳ IVF. Nhiều cặp cần làm vài chu kỳ.
• Khả năng kiểm soát: IVF cho phép kiểm tra trứng đã thụ tinh chưa và chọn phôi để chuyển.

Rủi ro cần biết

Cả hai cách đều được xem là an toàn khi theo dõi đúng. Rủi ro chính gồm:

• Đa thai, như song thai, tam thai, khi dùng thuốc kích trứng hoặc chuyển nhiều phôi. Trẻ đa thai dễ sinh non và nhẹ cân hơn.
• Hội chứng quá kích buồng trứng: buồng trứng phản ứng quá mạnh với thuốc, sưng to và đau. Theo ACOG, đa số trường hợp ở mức nhẹ.
• Thai ngoài tử cung: phôi làm tổ ở ngoài buồng tử cung. NHS nêu đây là một rủi ro của IVF.

Để giảm đa thai, bác sĩ có thể hoãn chu kỳ khi có quá nhiều trứng phát triển. Bác sĩ cũng có thể giới hạn số phôi chuyển vào tử cung.

Nên chọn cách nào?

Không có cách nào phù hợp cho mọi cặp đôi. Bác sĩ sẽ cân nhắc tuổi của mẹ, nguyên nhân hiếm muộn, kết quả tinh dịch đồ và tình trạng vòi trứng.

Theo ACOG, điều trị hiếm muộn tốn thời gian, chi phí và cần cả hai vợ chồng cùng cam kết. Hãy hỏi bác sĩ về khả năng thành công, số chu kỳ dự kiến và chi phí trước khi bắt đầu.