Khi nào siêu âm thấy túi thai, tim thai? Chưa thấy có đáng lo không?

Siêu âm đầu dò âm đạo thường thấy được túi thai trước, sau đó mới thấy phôi và tim thai. Theo NHS (Anh), tim thai đôi khi đã thấy qua siêu âm đầu dò âm đạo từ khoảng tuần thứ 6 của thai kỳ.

Nếu siêu âm quá sớm, mẹ có thể chưa thấy túi thai hay tim thai dù thai vẫn đang phát triển bình thường. Khi đó, bác sĩ thường hẹn siêu âm lại và có thể cho xét nghiệm hCG để theo dõi.

Tuổi thai được tính thế nào?

Ở Việt Nam, tuổi thai được tính từ ngày đầu tiên của kỳ kinh cuối, không phải từ ngày thụ thai. Trứng thường rụng và thụ tinh khoảng 2 tuần sau ngày đầu kỳ kinh. Vì vậy, khi mẹ "có thai 6 tuần", phôi thật ra mới khoảng 4 tuần tuổi.

Nếu chu kỳ kinh dài, không đều hoặc trứng rụng muộn, thai có thể nhỏ hơn số tuần tính theo kinh cuối. Đây là lý do hay gặp nhất khiến siêu âm sớm chưa thấy như mong đợi. Mẹ có thể ước tính tuổi thai bằng công cụ tính ngày dự sinh.

Siêu âm sẽ thấy gì, theo thứ tự nào?

Trong những tuần đầu, các cấu trúc xuất hiện trên siêu âm theo một thứ tự khá cố định:

1. Túi thai: khoang chứa dịch nằm trong buồng tử cung, là dấu hiệu đầu tiên thấy trên siêu âm.
2. Túi noãn hoàng: túi nhỏ bên trong túi thai. Túi này cung cấp chất nuôi dưỡng cho phôi trong giai đoạn đầu.
3. Phôi: một chấm nhỏ cạnh túi noãn hoàng, sẽ lớn dần thành thai nhi.
4. Tim thai: nhịp đập nhỏ, nhanh trên phôi.

NHS cho biết tim của thai bắt đầu hình thành và đập lần đầu vào khoảng tuần thứ 5. Đến tuần thứ 6, siêu âm đầu dò âm đạo đôi khi đã ghi nhận được nhịp tim này.

Siêu âm đầu dò hay siêu âm bụng?

Theo Hiệp hội Sản phụ khoa Hoa Kỳ (ACOG), có hai cách siêu âm vùng chậu:

• Siêu âm đầu dò âm đạo: đầu dò nhỏ, có bọc bao và gel bôi trơn, được đưa vào âm đạo. Mẹ nên đi tiểu cho trống bàng quang trước khi siêu âm. Theo NHS, tim thai sớm có thể được ghi nhận qua cách siêu âm này.
• Siêu âm qua thành bụng: đầu dò di chuyển trên bụng có thoa gel. Mẹ có thể được dặn uống vài ly nước trước đó để bàng quang căng, giúp nhìn rõ hơn.

ACOG cho biết bác sĩ chọn cách siêu âm tùy theo hình ảnh cần xem và lý do siêu âm.

ACOG cũng cho biết hiện chưa có bằng chứng siêu âm gây hại cho thai nhi. Tuy vậy, siêu âm chỉ nên làm khi có lý do y khoa, do nhân viên y tế được đào tạo thực hiện. Mẹ không cần siêu âm nhiều lần chỉ để "xem cho yên tâm".

Siêu âm chưa thấy túi thai, tim thai: có đáng lo?

Theo ACOG, không thấy tim thai có thể đơn giản là siêu âm quá sớm. Nhưng trong một số trường hợp, đó là dấu hiệu phôi đã ngừng phát triển. Các khả năng thường gặp gồm:

• Siêu âm quá sớm, hoặc tuổi thai thật nhỏ hơn số tuần tính theo kinh cuối.
• Thai chưa rõ vị trí: hCG dương tính nhưng siêu âm chưa thấy thai ở đâu. Bác sĩ sẽ theo dõi thêm để xác định thai nằm ở đâu.
• Thai ngoài tử cung: phôi làm tổ bên ngoài tử cung, thường ở vòi trứng.
• Thai ngừng phát triển: có túi thai nhưng không có phôi, hoặc có phôi nhưng không có tim thai.

Bác sĩ thường làm gì tiếp?

Mayo Clinic cho biết khi kết quả siêu âm chưa rõ, mẹ có thể được hẹn siêu âm lại sau khoảng 1 tuần. Bác sĩ cũng hay cho xét nghiệm hCG, lặp lại sau 48 giờ để xem hormone thai kỳ tăng hay giảm.

ACOG lưu ý có khi cần vài lần siêu âm và xét nghiệm hCG mới kết luận chắc chắn được. Vì vậy, mẹ nên tái khám đúng hẹn, kể cả khi không có triệu chứng gì.

Khi nào cần siêu âm sớm?

NHS cho biết siêu âm đầu dò rất sớm thường không được chỉ định. Trường hợp ngoại lệ hay gặp là mẹ có thai nhờ thụ tinh trong ống nghiệm.

Ở Việt Nam, lịch siêu âm cụ thể do bác sĩ khám thai hẹn. Mẹ nên đi khám sớm hơn nếu:

• Ra máu âm đạo hoặc đau bụng khi đang có thai.
• Từng bị thai ngoài tử cung hoặc từng sẩy thai.
• Có thai nhờ hỗ trợ sinh sản.

Theo ACOG, siêu âm trong 3 tháng đầu giúp ước tính tuổi thai và đếm số thai. Siêu âm cũng giúp kiểm tra nhịp tim thai và phát hiện thai ngoài tử cung.