Sau sinh mổ, sau sẩy thai bao lâu thì nên mang thai lại?

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyên sau khi sinh con nên chờ ít nhất 24 tháng rồi mới có thai lại. Mốc này áp dụng cho cả sinh thường và sinh mổ. Khoảng cách này tính từ ngày sinh bé trước đến lúc có thai bé sau.

Sau sẩy thai hoặc phá thai, WHO khuyên chờ ít nhất 6 tháng. Một số hướng dẫn khác cho rằng sau sẩy thai sớm, mẹ có thể thử lại khi đã sẵn sàng. Mốc phù hợp tùy từng người, nên mẹ hãy bàn với bác sĩ.

Vì sao không nên mang thai lại quá sớm?

Sau mỗi lần mang thai và sinh con, cơ thể mẹ cần thời gian để hồi phục. Năm 2005, WHO tổng hợp các nghiên cứu về khoảng cách giữa hai lần mang thai và đưa ra nhận xét sau:

• Có thai lại trong vòng 6 tháng sau sinh liên quan tới nguy cơ tử vong mẹ cao hơn.
• Có thai lại trong khoảng 18 tháng sau sinh liên quan tới nguy cơ sinh non, trẻ nhẹ cân cao hơn. Nguy cơ tử vong sơ sinh cũng tăng.
• Các chuyên gia thống nhất nên tránh khoảng cách dưới 18 tháng.

WHO chọn mốc 24 tháng vì dễ nhớ và giúp tránh nhóm có nguy cơ cao nhất. Mốc này cũng phù hợp với khuyến nghị cho bé bú mẹ tới 2 tuổi.

Báo cáo của WHO cũng lưu ý khoảng cách từ 5 năm trở lên có liên quan tới nguy cơ tiền sản giật. Vì vậy, chờ lâu hơn không phải lúc nào cũng tốt hơn.

Sau sinh mổ: vì sao cần chờ đủ lâu?

Sinh mổ để lại hai vết sẹo: một ở da bụng và một ở tử cung. Theo Hiệp hội Sản phụ khoa Hoa Kỳ (ACOG), sẹo tử cung có thể bị rách khi chuyển dạ ở lần sinh sau. Biến chứng này gọi là vỡ tử cung, hiếm gặp nhưng rất nguy hiểm cho cả mẹ và bé.

Báo cáo của WHO ghi nhận một điều đáng chú ý. Phụ nữ từng mổ ngang đoạn dưới tử cung có thể chuyển dạ ở lần sau. Khi đó, có thai lại dưới 16 tháng làm tăng nguy cơ vỡ tử cung.

Loại đường mổ trên tử cung cũng quan trọng. ACOG cho biết đường mổ ngang ở đoạn dưới tử cung là phổ biến và ít nguy cơ vỡ nhất. Đường mổ dọc ở phần trên tử cung có nguy cơ cao nhất.

Mẹ không thể nhìn sẹo ngoài da để biết đường mổ bên trong. Vì vậy, hãy giữ hoặc xin lại hồ sơ phẫu thuật lần trước để bác sĩ xem.

Hội Sản phụ khoa Hoàng gia Anh (RCOG) đưa ra số liệu đáng mừng. Mẹ từng sinh mổ một lần, nếu chuyển dạ tự nhiên thì cứ 4 người có 3 người sinh thường được.

RCOG cũng lưu ý mỗi lần mổ lại làm sẹo nhiều hơn. Khi đó, nguy cơ bánh nhau bám bất thường vào vết sẹo cũng tăng lên.

Sau sẩy thai: khi nào có thể thử lại?

Về thời điểm này, các hướng dẫn chưa hoàn toàn giống nhau:

• WHO (2005) khuyên chờ ít nhất 6 tháng sau sẩy thai hoặc phá thai. WHO nói rõ khuyến nghị này chủ yếu dựa trên một nghiên cứu lớn ở Mỹ Latinh.
• ACOG cho biết mẹ có thể có thai lại chỉ 2 tuần sau sẩy thai sớm. Nếu chưa muốn có thai, mẹ cần dùng biện pháp tránh thai.

ACOG khuyên mẹ dành thời gian hồi phục cả về thể chất lẫn tinh thần trước khi thử lại. Mẹ cũng có thể đợi có kinh lại một lần, để sau này dễ tính tuổi thai và ngày dự sinh hơn.

Sẩy thai sớm thường là chuyện xảy ra một lần. Theo ACOG, phần lớn phụ nữ từng sẩy thai sớm sau đó vẫn mang thai thành công. Nếu đã sẩy thai từ 2 lần trở lên, bác sĩ có thể cho làm xét nghiệm để tìm nguyên nhân.

Mẹ có nhóm máu Rh âm cũng cần lưu ý. Nếu sẩy thai từ tuần 12 trở đi, ACOG khuyến nghị tiêm globulin miễn dịch Rh. Mũi tiêm này giúp phòng biến chứng ở lần mang thai sau.

Chuẩn bị gì trước lần mang thai tiếp theo?

1. Tránh thai trong thời gian chờ. Hướng dẫn của Bộ Y tế có nội dung tư vấn biện pháp tránh thai cho các cặp vợ chồng chưa muốn có thai.
2. Khám tiền sản trước khi thử lại. Bác sĩ sẽ hỏi kỹ tiền sử sẩy thai, thai lưu, sinh non, băng huyết, tiền sản giật ở lần trước.
3. Mang theo hồ sơ lần sinh hoặc lần sẩy thai trước, nhất là giấy tờ phẫu thuật nếu từng sinh mổ.
4. Uống sắt và axit folic. Bộ Y tế khuyên uống sắt 30–60 mg và axit folic 400–800 mcg mỗi ngày, ít nhất 3 tháng trước khi có thai.
5. Theo dõi chu kỳ kinh. Mẹ có thể dùng công cụ tính ngày rụng trứng khi đã có kinh đều trở lại.