Rượu bia, thuốc lá khi chuẩn bị mang thai: bỏ từ khi nào, cả vợ và chồng?
Không có lượng rượu bia nào được coi là an toàn khi đang cố có thai. Vợ nên bỏ hẳn rượu bia, thuốc lá từ khi định có con, chồng bỏ cùng để bảo vệ cả nhà.
Đăng
5 phút đọc

Tóm tắt nhanh
- Bộ Y tế khuyên phụ nữ ngừng hẳn rượu bia, kể cả uống xã giao, trước khi có dự định mang thai.
- Theo CDC, không có lượng, thời điểm hay loại rượu bia nào an toàn khi đang cố có thai.
- Khói thuốc lá, kể cả hút thụ động, làm tăng nguy cơ sinh non, trẻ nhẹ cân và đột tử ở trẻ sơ sinh.
- Chồng nên bỏ thuốc lá, rượu bia trước khi hai vợ chồng cố có thai và không hút thuốc gần vợ.
- Có người hỗ trợ giúp bỏ thuốc dễ thành công hơn, mẹ đừng ngại nhờ bác sĩ.
Mục lục bài viết
Vợ nên bỏ hẳn rượu bia và thuốc lá ngay từ khi định có con, trước khi ngừng tránh thai. Bộ Y tế khuyên phụ nữ hay uống rượu bia, kể cả uống xã giao, hãy ngừng trước khi định mang thai.
Chồng cũng nên bỏ cùng lúc. Rượu bia, thuốc lá ảnh hưởng tới tinh trùng, còn khói thuốc của chồng gây hại trực tiếp cho vợ và bé.
Vì sao nên bỏ rượu bia ngay từ khi định có thai?
NHS là Hệ thống Y tế Quốc gia Anh, CDC là Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ.
Theo CDC, không có lượng rượu bia nào được biết là an toàn khi mang thai hoặc khi đang cố có thai.
Không có thời điểm nào an toàn để uống. Bia, rượu vang hay rượu mạnh đều có thể gây hại. NHS cũng lưu ý uống càng nhiều thì nguy cơ cho bé càng lớn.
Điều đáng lo là rượu có thể ảnh hưởng tới thai ngay cả khi mẹ chưa biết mình có thai. Nhiều mẹ chỉ phát hiện có thai sau vài tuần, khi đã uống trong suốt thời gian đó.
Hướng dẫn của Bộ Y tế giải thích một phần rượu dễ dàng đi qua nhau thai vào cơ thể bé. Theo NHS, gan của thai nhi chưa phát triển đủ nên không xử lý được rượu. Rượu bia có thể gây sẩy thai, thai chết lưu hoặc thai chậm phát triển trong tử cung.
Hội chứng rối loạn ở thai nhi do rượu
Uống rượu khi mang thai có thể khiến trẻ mắc một nhóm rối loạn kéo dài suốt đời. NHS cho biết trẻ có thể gặp khó khăn về học tập, hành vi, kiểm soát cảm xúc và lời nói. Một số trẻ có vấn đề ở xương, khớp, cơ và các cơ quan.
Bộ Y tế nhấn mạnh các tổn thương này là vĩnh viễn, nhưng phòng ngừa được nếu mẹ không uống rượu bia. Hướng dẫn cũng dặn nói không với mọi đồ uống có cồn, kể cả rượu vang và rượu trứng.
Thuốc lá và khói thuốc: hại từ trước khi có thai
Bộ Y tế khuyên phụ nữ không hút thuốc lá, thuốc lào và tránh cả khói thuốc. Theo NHS, mỗi điếu thuốc chứa hơn 4.000 hóa chất, nhiều chất trong đó độc hại. Thuốc lá làm giảm lượng oxy đi tới em bé.
Hiệp hội Sản phụ khoa Hoa Kỳ (ACOG) cũng cảnh báo về thuốc lá, rượu bia và chất gây nghiện. Chúng có thể gây dị tật, sinh non, trẻ nhẹ cân, thai chết lưu. Ngừng hút thuốc giúp mẹ giảm các nguy cơ này, cả nguy cơ đột tử ở trẻ sơ sinh.
Khói thuốc thụ động cũng nguy hiểm. NHS cho biết khói thuốc từ chồng hay người sống cùng có thể làm bé nhẹ cân và tăng nguy cơ đột tử. Trẻ có bố mẹ hút thuốc dễ phải nhập viện vì viêm phế quản, viêm phổi trong năm đầu.

Chồng cần bỏ từ khi nào?
ACOG khuyên người chồng bỏ các chất có hại trước khi hai vợ chồng cố có thai. Hút thuốc, uống rượu, dùng chất gây nghiện có thể làm hỏng tinh trùng và gây hại cho thai.
Hướng dẫn của Bộ Y tế cũng lưu ý các chất này ảnh hưởng tới khả năng sinh sản của nam giới. Bộ Y tế khuyên cả vợ và chồng kiểm tra sức khỏe sinh sản từ 3 đến 5 tháng trước khi mang thai. Khi vợ đã có thai, chồng hạn chế tối đa rượu bia.
Nếu chồng chưa bỏ được thuốc lá ngay, ít nhất không hút trong nhà, trong xe hay gần vợ. Đây là cách bảo vệ vợ khỏi khói thuốc thụ động từ trước khi có thai.
Làm sao để bỏ dễ hơn?
- Chọn một ngày bỏ cụ thể và cùng nhau thực hiện. Hai vợ chồng cùng bỏ sẽ dễ giữ hơn một người bỏ một mình.
- Nhờ người hỗ trợ. NHS cho biết người được chuyên viên tư vấn cai thuốc hỗ trợ có khả năng bỏ thành công cao gấp đôi.
- Đừng nghĩ việc bỏ rượu là quá khó. Theo NHS, phần lớn phụ nữ bỏ được rượu khi lên kế hoạch có thai hoặc khi biết mình có thai. Nhiều mẹ còn tự thấy không thích mùi vị rượu khi mới mang thai.
- Đổi đồ uống trong các buổi tiệc: nước lọc, nước trái cây, trà thảo mộc không cồn.
- Hỏi bác sĩ trước khi dùng thuốc hỗ trợ cai thuốc lá. NHS lưu ý một số thuốc cai thuốc lá không được khuyên dùng khi mang thai.
- Nói thật với bác sĩ về lượng rượu bia, thuốc lá đang dùng. Người nghiện rượu bia nặng nên đến cơ sở y tế để được tư vấn trước khi mang thai, theo Bộ Y tế.
Thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng vẫn chứa nicotine. Mẹ hãy hỏi bác sĩ cách cai phù hợp, thay vì tự chuyển sang các sản phẩm này.
Thông tin trong bài để tham khảo, không thay thế chẩn đoán và tư vấn trực tiếp của bác sĩ. Đọc thêm
Nguồn tham khảo
- Quyết định 1139/QĐ-BYT ngày 23/4/2026: Hướng dẫn Quốc gia các dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản về nội dung Chăm sóc trước khi có thai và trước khi sinh (mục Tư vấn, dự phòng ngộ độc rượu thai nhi), Bộ Y tế
- About Alcohol Use During Pregnancy, CDC
- Drinking alcohol while pregnant, NHS
- Stop smoking in pregnancy, NHS
- Good Health Before Pregnancy: Prepregnancy Care, ACOG
Tác giả
Ban nội dung Mẹ khỏe con vuiNhóm biên tập viết và cập nhật bài, phối hợp với chuyên gia thẩm định nội dung y khoa.

Chuyên gia thẩm định
BS. Mai Giáng Khuê (Kate Mai)Bác sĩ Đa khoa, quản lý chất lượng và an toàn người bệnh, Bệnh viện Phương Nam
Bác sĩ Đa khoa, chuyên gia quản lý chất lượng bệnh viện theo chuẩn JCI, hơn 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực y tế và an toàn người bệnh.



