Muối, đường, mật ong khi ăn dặm: lúc nào bé mới được dùng?

Bé dưới 12 tháng không cần nêm muối, nước mắm, hạt nêm hay đường vào đồ ăn. Bé cũng chưa được ăn mật ong, vì mật ong có thể gây ngộ độc botulinum ở trẻ nhỏ.

Từ 1 tuổi, bé có thể ăn đồ nêm nhạt. NHS (Hệ thống Y tế Quốc gia Anh) khuyên trẻ 1–3 tuổi ăn không quá 2 g muối mỗi ngày. Với đường, CDC (Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ) khuyên trẻ dưới 2 tuổi không ăn đường thêm vào.

Vì sao bé dưới 1 tuổi chưa cần muối?

NHS cho biết thận của bé chưa phát triển đầy đủ nên chưa xử lý được nhiều muối. Vì vậy, NHS khuyên bé dưới 1 tuổi ăn dưới 1 g muối mỗi ngày.

NHS khuyên không thêm muối vào đồ ăn hay nước nấu của bé. Mẹ cũng không dùng viên súp hay nước sốt nêm sẵn, vì những thứ này thường rất mặn. Với bếp Việt, điều này áp dụng cho cả nước mắm, xì dầu, hạt nêm, bột canh và nước dùng đóng gói.

Những món mặn dễ bị bỏ sót

CDC khuyên tránh cho trẻ nhỏ ăn thực phẩm nhiều muối (natri). Đó thường là:

• Thịt chế biến sẵn như xúc xích, giăm bông, thịt nguội, giò chả.
• Một số đồ hộp và món đông lạnh ăn liền.
• Đồ ăn vặt đóng gói như bim bim, bánh quy mặn.
• Một số món ăn đóng gói bán sẵn cho trẻ nhỏ.

Khi mua đồ đóng gói, CDC khuyên đọc bảng thành phần dinh dưỡng và chọn loại ít natri hoặc không thêm muối.

Từ 1 tuổi: dùng muối thế nào?

Theo NHS, lượng muối tối đa mỗi ngày tăng dần theo tuổi:

• Dưới 1 tuổi: dưới 1 g.
• 1–3 tuổi: không quá 2 g.
• 4–6 tuổi: không quá 3 g.

WHO (Tổ chức Y tế Thế giới) khuyên trẻ 6–23 tháng không ăn thức ăn nhiều muối, nhiều đường và chất béo chuyển hóa. Nghĩa là dù bé đã qua 1 tuổi, món của bé vẫn nên nhạt hơn món của người lớn.

Bé ăn cùng mâm với gia đình là điều tốt. Mẹ chỉ cần múc phần của bé ra trước khi nêm cho cả nhà, rồi nêm phần của bé thật nhạt hoặc không nêm.

Đường: càng hạn chế càng tốt

CDC cho biết trẻ dưới 2 tuổi không có chỗ cho đường thêm vào trong khẩu phần. Đường thêm vào có trong bánh ngọt, bánh quy, sữa chua có đường, chè, nước ngọt.

WHO khuyên trẻ 6–23 tháng:

• Không ăn thức ăn nhiều đường.
• Không uống đồ uống có đường.
• Không dùng chất tạo ngọt không đường (đường ăn kiêng).
• Hạn chế nước ép trái cây, kể cả nước ép nguyên chất.

Về nước ép, CDC khuyên trẻ dưới 12 tháng không uống nước ép trái cây hay rau củ. Sau 12 tháng, nước ép cũng không cần thiết. CDC dẫn khuyến nghị của AAP (Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ): trẻ 1–3 tuổi uống không quá khoảng 120 ml nước ép nguyên chất mỗi ngày.

NHS còn khuyên tránh đồ ăn, đồ uống có đường thêm vào hoặc chất tạo ngọt cho trẻ từ 4 tuổi trở xuống. Danh sách này gồm cả mật ong, siro, nước ép và sinh tố. Ăn trái cây nguyên quả thì vẫn tốt.

Đồ uống phù hợp nhất cho bé là nước lọc và sữa không đường, không hương vị (CDC). Sữa có hương vị là đồ uống có đường.

Mật ong: vì sao phải chờ sau 1 tuổi?

NHS và CDC cho biết mật ong có thể chứa vi khuẩn sinh độc tố trong ruột của bé, gây ngộ độc botulinum ở trẻ nhũ nhi. Đây là bệnh hiếm nhưng có thể đe dọa tính mạng.

CDC khuyên không cho mật ong vào đồ ăn, nước uống của bé dưới 12 tháng. Không chấm mật ong vào núm vú giả. Mẹ cũng không dùng mật ong để rơ lưỡi hay bôi môi cho bé, vì bé vẫn nuốt phải.

Sau 1 tuổi, bé có thể ăn mật ong. Tuy vậy, mật ong vẫn là một loại đường, nên chỉ dùng thật ít.

Mẹo cho bữa ăn nhạt mà bé vẫn ăn ngon

• Tách phần trước khi nêm: nấu chung với cả nhà, múc phần của bé ra rồi mới nêm cho người lớn.
• Tận dụng vị tự nhiên: bí đỏ, cà rốt, khoai lang, chuối chín có vị ngọt sẵn, không cần thêm đường.
• Nước dùng tự nấu: dùng nước luộc thịt, xương, rau tự nấu, không thêm muối, thay cho nước dùng gói.
• Đọc nhãn: chọn đồ đóng gói ít natri, không thêm đường.
• Không dùng bánh kẹo để dỗ bé ăn: trẻ dưới 2 tuổi không cần đường thêm vào (CDC).