Thực đơn ăn dặm tuần đầu tiên cho bé 6 tháng: gợi ý 7 ngày dễ làm

Tuần đầu tiên ăn dặm là để bé làm quen với thìa và vị mới, không phải để bé ăn no. Mẹ chỉ cần cho bé 2 đến 3 thìa thức ăn mềm mỗi bữa, mỗi ngày 2 bữa. Bé vẫn được bú như bình thường.

Thực đơn này dựa trên khuyến nghị của UNICEF (Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc) và NHS (Hệ thống Y tế Quốc gia Anh). Bài viết cũng tham khảo CDC (Trung tâm Kiểm soát Dịch bệnh Hoa Kỳ).

Bé đã sẵn sàng ăn dặm chưa?

NHS, CDC và UNICEF đều khuyên bắt đầu ăn dặm khi bé được khoảng 6 tháng. CDC cho biết không nên cho bé ăn dặm trước 4 tháng.

Theo NHS, bé sẵn sàng khi có đủ 3 dấu hiệu sau:

• Bé ngồi được, giữ đầu vững.
• Bé phối hợp được mắt, tay và miệng: tự nhìn, cầm thức ăn và đưa vào miệng.
• Bé nuốt được thức ăn thay vì đẩy ra ngoài.

Bé mút tay, thức dậy nhiều hơn vào ban đêm hay đòi bú thêm là chuyện bình thường. NHS cho biết những biểu hiện này không có nghĩa bé đã sẵn sàng ăn dặm.

Nguyên tắc cho tuần đầu tiên

• Lượng ít: UNICEF gợi ý 2 đến 3 thìa thức ăn mềm, ngày 2 lần. Những ngày đầu, bé có thể chỉ ăn 1 đến 2 thìa, điều đó bình thường.
• Độ đặc vừa phải: cháo hoặc bột đặc tới mức không chảy khỏi thìa, theo UNICEF.
• Từng món một: CDC khuyên mỗi lần cho thử một món mới, chờ 3 đến 5 ngày mới thử món tiếp theo. Cách này giúp mẹ dễ nhận ra món nào làm bé khó chịu hay dị ứng.
• Vẫn bú như cũ: UNICEF khuyên cho bé ăn dặm sau cữ bú hoặc giữa các cữ bú. Sữa mẹ hoặc sữa công thức vẫn là nguồn dinh dưỡng chính.
• Tập uống nước: NHS gợi ý cho bé nhấp vài ngụm nước bằng cốc trong bữa ăn.

Gợi ý thực đơn 7 ngày

1. Ngày 1 đến ngày 3: cháo gạo nghiền mịn. Nấu cháo thật nhừ rồi rây hoặc xay mịn. Có thể pha thêm chút sữa mẹ cho loãng vừa ăn.
2. Ngày 4 đến ngày 6: thêm bí đỏ. Hấp chín bí đỏ, nghiền mịn, cho bé ăn riêng hoặc trộn vào cháo quen thuộc.
3. Ngày 7: thêm một loại rau xanh. Có thể chọn bông cải xanh hấp chín, nghiền mịn. NHS khuyên cho bé làm quen cả rau không ngọt như bông cải xanh, súp lơ, rau bina.

Mẹ có thể thay bí đỏ bằng khoai lang, cà rốt hay khoai tây hấp chín, nghiền mịn. Đây đều là những món NHS gợi ý cho giai đoạn đầu.

Cách cho bé ăn trong tuần đầu

• Rửa tay cho mẹ và cho bé bằng xà phòng trước khi chuẩn bị và trước mỗi bữa ăn.
• Cho bé ngồi thẳng, mẹ luôn ở bên cạnh trong suốt bữa ăn.
• Đưa thìa tới gần miệng, chờ bé há miệng rồi mới đút. Không ép bé ăn.
• Bé quay đầu, ngậm chặt miệng hay đẩy thìa ra là dấu hiệu đã no, mẹ dừng lại.
• Bé từ chối một món thì vài ngày sau mẹ thử lại, hoặc trộn với món bé đã quen.

Bé có thể bị ọe khi mới tập ăn. Theo NHS, ọe là phản xạ bình thường: bé chảy nước mắt, đẩy lưỡi ra hoặc nôn khan. Ọe khác với hóc, khi bé không ho, không khóc thành tiếng được.

CDC cũng khuyên không chỉ dùng mãi một loại bột gạo. Lý do là gạo có thể làm bé tăng phơi nhiễm asen (thạch tín). Về sau, mẹ nên xen kẽ thêm yến mạch hoặc các loại ngũ cốc khác.

Những thực phẩm chưa nên cho bé

• Muối, nước mắm, hạt nêm, nước dùng đóng gói và đường: NHS khuyên không thêm vào đồ ăn hay nước nấu của bé.
• Mật ong: UNICEF khuyên không cho bé ăn trước 12 tháng.
• Sữa bò làm đồ uống chính: chờ sau 12 tháng, theo NHS và CDC. Có thể dùng một ít sữa bò để nấu ăn.
• Hạt nguyên hạt, cà rốt hoặc táo sống cứng, đồ có hạt cứng hay xương: dễ gây hóc.
• Nước ngọt, đồ ăn vặt chế biến sẵn: UNICEF khuyên tránh.

Từ tuần thứ hai: thêm đạm và món dễ gây dị ứng

UNICEF khuyên cho bé ăn đa dạng mỗi ngày: rau, củ, quả, đậu và một chút dầu mỡ. Bữa ăn của bé cũng cần có thức ăn từ động vật như trứng, cá, thịt. Mẹ vẫn giữ nguyên tắc thêm từng món một.

Theo NHS, bé có thể thử các món dễ gây dị ứng từ khoảng 6 tháng. Đó là trứng, đậu phộng, cá và đồ chứa gluten như lúa mì. Mỗi lần chỉ một món, với lượng nhỏ.

Bé bị chàm (viêm da cơ địa) nặng hoặc đã dị ứng trứng? CDC khuyên mẹ hỏi bác sĩ trước khi cho bé thử đậu phộng.