Ra máu khi mang thai 3 tháng đầu: lúc nào bình thường, lúc nào nguy hiểm

Ra máu trong 3 tháng đầu thai kỳ khá thường gặp. Theo Hiệp hội Sản Phụ khoa Hoa Kỳ (ACOG), cứ 100 thai kỳ thì có khoảng 15 đến 25 trường hợp ra máu ở giai đoạn này. Nhiều trường hợp không phải dấu hiệu của vấn đề nghiêm trọng.

Tuy vậy, ra máu cũng có thể là dấu hiệu sảy thai hoặc thai ngoài tử cung. Vì thế, mẹ nên báo bác sĩ mỗi khi thấy ra máu, dù chỉ một ít. Nếu ra máu kèm đau bụng dữ dội, đau vai, choáng ngất hoặc ra máu nhiều, mẹ cần đi cấp cứu ngay.

Ra máu 3 tháng đầu có phổ biến không?

Ra máu có thể chỉ là vài đốm máu nhỏ, cũng có thể ra ít hoặc ra nhiều. Máu có thể ra liên tục hoặc lúc có lúc không. Đôi khi bác sĩ không tìm ra nguyên nhân cụ thể.

ACOG cho biết ra máu ở giai đoạn đầu thai kỳ là chuyện thường gặp. Trong nhiều trường hợp, nó không báo hiệu vấn đề lớn.

Hiệp hội Sản Phụ khoa Hoàng gia Anh (RCOG) cũng nhận định tương tự. Ra máu hoặc đau bụng lúc đầu thai kỳ không phải lúc nào cũng có nghĩa là có chuyện.

Điều quan trọng là mẹ không tự đoán nguyên nhân ở nhà. Chỉ bác sĩ mới phân biệt được ra máu lành tính với ra máu do biến chứng.

Những nguyên nhân thường không đáng lo

Ra máu báo thai

Đây là hiện tượng ra máu nhẹ hoặc vài đốm máu khi phôi bám vào lớp niêm mạc tử cung. ACOG cho biết hiện tượng này có thể xảy ra khoảng 1 đến 2 tuần sau khi thụ tinh. Nhiều mẹ nhầm nó với một kỳ kinh nhẹ.

Cổ tử cung dễ chảy máu hơn

Cổ tử cung là phần dưới, hẹp của tử cung, nối với âm đạo. Khi mang thai, vùng này có thêm nhiều mạch máu nên dễ chảy máu hơn.

Vì vậy, mẹ có thể thấy vài đốm máu hoặc ra máu nhẹ sau khi quan hệ vợ chồng. Điều này cũng có thể xảy ra sau khi khám phụ khoa hoặc làm xét nghiệm tế bào cổ tử cung. Theo ACOG, hiện tượng này không hiếm gặp.

Dù nguyên nhân có vẻ lành tính, mẹ vẫn nên kể với bác sĩ. Bác sĩ sẽ quyết định mẹ có cần kiểm tra thêm hay không.

Khi nào ra máu là dấu hiệu cần lưu ý?

Theo ACOG, những vấn đề có thể gây ra máu lúc đầu thai kỳ gồm nhiễm trùng, sảy thai sớm và thai ngoài tử cung. Hệ thống Y tế Quốc gia Anh (NHS) còn kể thêm thai trứng, tức tình trạng mô nhau thai phát triển bất thường.

Sảy thai sớm

Sảy thai sớm là khi thai ngừng phát triển trong 13 tuần đầu. ACOG ước tính tình trạng này xảy ra ở khoảng 10 trên 100 thai kỳ đã được biết. Dấu hiệu thường gặp là ra máu kèm đau quặn bụng dưới.

RCOG cho biết phần lớn trường hợp không tìm được lý do cụ thể. Nguyên nhân hay được nghĩ đến nhất là bất thường nhiễm sắc thể, tức vật chất di truyền của thai.

Thai ngoài tử cung

Thai ngoài tử cung là khi phôi làm tổ bên ngoài tử cung, thường là ở vòi trứng. Nếu vòi trứng bị vỡ, mẹ có thể chảy máu trong ổ bụng và nguy hiểm đến tính mạng.

NHS cho biết triệu chứng thường xuất hiện từ tuần thứ 4 đến tuần thứ 12 của thai kỳ. Mẹ có thể ra máu khác với kinh nguyệt, máu loãng và nâu sẫm, hoặc đau bụng dưới lệch về một bên. Một số mẹ thấy đau đầu vai, đau khi đi tiểu, đi đại tiện, hoặc bị tiêu chảy.

Đau đầu vai là cơn đau ở chỗ vai nối với cánh tay. Đây có thể là dấu hiệu chảy máu trong, nên mẹ cần đi khám ngay.

Bác sĩ sẽ kiểm tra những gì?

Khi mẹ đi khám vì ra máu, bác sĩ sẽ hỏi về lượng máu, màu máu, thời điểm bắt đầu và các triệu chứng đi kèm. Sau đó, bác sĩ có thể chỉ định một số kiểm tra sau.

• Siêu âm: giúp xem thai có nằm trong tử cung hay không và thai còn phát triển không. Siêu âm có thể làm qua bụng hoặc qua đường âm đạo. RCOG cho biết cả hai cách đều an toàn khi mang thai.
• Xét nghiệm máu: thường đo nồng độ hCG, một loại hormone thai kỳ.
• Khám phụ khoa: chỉ thực hiện khi mẹ đồng ý.

Kết quả các kiểm tra này giúp bác sĩ biết nguyên nhân ra máu và hướng theo dõi tiếp theo. Mẹ nên hỏi rõ khi nào cần tái khám và những dấu hiệu nào phải quay lại ngay.

Mẹ nên làm gì khi thấy ra máu?

• Bình tĩnh và liên hệ ngay bác sĩ hoặc nơi mẹ đang khám thai, kể cả khi chỉ ra vài đốm máu.
• Theo dõi lượng máu, ví dụ thấm hết bao nhiêu băng vệ sinh, máu màu gì và có kèm đau bụng không.
• Ghi lại thời điểm bắt đầu và các triệu chứng kèm theo để kể với bác sĩ.
• Không tự ý dùng thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

Theo NHS, ra máu ít hoặc ra vài đốm máu mà không đau hay chỉ đau nhẹ vẫn cần được tư vấn y tế sớm. Mẹ đừng chờ đến lần khám thai tiếp theo mới hỏi.

Nếu còn băn khoăn về các triệu chứng trong thai kỳ, mẹ có thể gửi câu hỏi tại mục Hỏi đáp của Mẹ khỏe con vui.