Những tuần đầu cho con bú: đau, lo ít sữa và người chỉ mình bế con đúng cách

Ngày thứ ba sau sinh, mình ngồi khóc trên giường với đứa con cũng đang khóc trong lòng. Mỗi lần con ngậm vú, mình đau đến co cả chân.

Mình từng nghĩ cho con bú là chuyện tự nhiên, ai cũng làm được. Không ai nói với mình rằng nó cũng cần học, như tập đi xe đạp vậy.

Ngày thứ ba: đau và tự trách

Núm vú bên trái của mình nứt một vết nhỏ. Cứ đến cữ bú là mình sợ, tay run, con càng khóc to.

Mình tự trách: chắc mình vụng, chắc mình không hợp làm mẹ. Mình nhắn cho chồng đang về nhà lấy đồ: “Em không làm được”.

Lúc ấy mình chưa biết, đau núm vú là chuyện thường gặp trong mấy ngày đầu. Theo Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS), nguyên nhân hay gặp là bé ngậm chưa đúng. Khi đó núm vú nằm ở phía trước miệng bé và bị kẹp vào vòm miệng cứng, nên rất đau.

Người ngồi xuống chỉ mình bế con

Chiều hôm đó, một chị nữ hộ sinh đến ngồi cạnh giường. Chị không nói “cố lên em”, mà nói “để chị xem em cho bé bú một cữ nhé”.

Chị chỉ cho mình từng bước, đúng như hướng dẫn của NHS mà sau này mình đọc lại:

• Bế con sát vào người, mũi con ngang với núm vú.
• Để đầu con hơi ngửa ra sau, môi trên của con chạm vào núm vú.
• Chờ con há miệng thật rộng, rồi đưa con vào vú, cằm chạm vú trước.

Lần ấy, mình vẫn thấy con mút mạnh, nhưng không còn nhói như dao cứa. Chị chỉ cho mình nhìn: phần quầng vú sẫm màu lộ ra phía trên môi trên của con nhiều hơn phía dưới môi dưới. Má con căng tròn, và mình nghe được tiếng con nuốt.

Chị dặn thêm: sau cữ bú, có thể thoa một chút sữa vắt ra lên núm vú bị nứt. Nếu vú vẫn đau ở mọi cữ, nứt hơn hoặc chảy máu, phải nhờ nhân viên y tế xem sớm. Núm vú nứt dễ bị nhiễm trùng.

Ngày thứ năm: nỗi lo con không đủ sữa

Về nhà, nỗi lo mới đến. Con bú liên tục, vừa nhả ra đã đòi tiếp. Mình nghĩ chắc sữa mình ít, sữa mình loãng.

Mình nhớ lời chị dặn trước khi ra viện: lo thì đừng đoán, hãy đếm tã. Theo NHS, trong 48 giờ đầu, bé chỉ có 2 đến 3 tã ướt là bình thường. Từ ngày thứ năm, bé cần ít nhất 6 tã ướt nặng trong 24 giờ.

Từ ngày thứ tư, bé đi ít nhất 2 lần phân vàng, mềm mỗi ngày trong vài tuần đầu. Bé sụt một ít cân trong 3 đến 4 ngày đầu cũng là bình thường, sau đó bé tăng cân đều.

Mình dán một tờ giấy lên tủ, chồng đếm tã, mình đếm cữ bú. Con có đủ tã ướt, và ở lần khám sau, con đã tăng cân. NHS khuyên cứ cho bé bú thường xuyên và lâu như bé muốn, nên mình thôi nhìn đồng hồ.

Tuần thứ sáu: hai mẹ con đã quen nhau

Không có phép màu nào cả. Vẫn có cữ con ngậm lệch, mình bế lại từ đầu như chị đã chỉ. Nhưng núm vú lành dần, và mình không còn sợ mỗi khi con đòi bú.

Mình chép vào sổ một câu đọc được trên trang của NHS. Cho con bú là kỹ năng mẹ và bé cùng học, cần thời gian để quen. Mình ước gì được đọc câu ấy từ ngày thứ ba.

Giờ mỗi lần có bạn mới sinh nhắn hỏi, mình không bảo “cố lên”. Mình hỏi: “Đã có ai ngồi xem cậu cho bé bú một cữ chưa?”.