Ông bà và bố mẹ khác quan điểm nuôi con: làm sao để không căng thẳng

Để bớt căng thẳng, hai vợ chồng nên thống nhất với nhau trước, rồi mới nói chuyện với ông bà. Chuyện an toàn của bé thì giữ nguyên tắc, chuyện thói quen nhỏ thì có thể linh hoạt.

Khi nói, bố mẹ thể hiện sự biết ơn và giải thích lý do, thay vì chỉ nói “không được”. Ông bà thường dễ đồng ý hơn khi hiểu vì sao cách làm đã thay đổi.

Vì sao ông bà và bố mẹ hay khác ý nhau?

Nhiều khuyến nghị chăm trẻ đã khác so với thời ông bà nuôi con. Ví dụ là tư thế ngủ của bé hay việc cho bé uống nước. Ông bà làm theo kinh nghiệm từng thành công, nên dễ thấy lời khuyên mới là xa lạ.

Ông bà cũng thương cháu và muốn giúp con cái. Khi góp ý không được đón nhận, ông bà dễ buồn và nghĩ mình bị gạt ra ngoài.

Trong một bài của Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF), các chuyên gia nói về vai trò của ông bà. Đó là chơi, ở bên và gắn bó với cháu. Ông bà thường là người kể chuyện của gia đình.

Tách chuyện an toàn và chuyện thói quen

Những điều cần giữ nguyên tắc

• Ngủ an toàn: bé nằm ngửa khi ngủ, trên bề mặt phẳng, chắc, không gối, không chăn, không thú bông. Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP) khuyên không ngủ chung giường với bé.
• Không cho bé dưới 1 tuổi ăn mật ong: theo Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS), mật ong có thể chứa vi khuẩn sinh độc tố trong ruột bé. Độc tố này gây ngộ độc botulinum, một bệnh rất nặng.
• Không nêm muối vào đồ ăn của bé: NHS lưu ý ăn nhiều muối không tốt cho thận của bé. Bé cũng không cần đường.
• Bé bú mẹ hoàn toàn chưa cần uống nước: theo NHS, bé chưa cần nước cho tới khi bắt đầu ăn dặm.

Những điều có thể linh hoạt

Cách ru, bài hát, cách bế, giờ đi dạo hay món quê khi bé đã ăn dặm là những khác biệt nhỏ. Chúng thường không ảnh hưởng tới an toàn của bé.

Để ông bà làm theo cách của mình ở những việc này giúp ông bà thấy được tin tưởng. Bố mẹ cũng bớt phải tranh luận mỗi ngày.

Nói chuyện với ông bà thế nào cho nhẹ nhàng

• Vợ chồng thống nhất trước: hai người cùng một ý, không để ông bà phải chọn bên.
• Con ruột nói với bố mẹ mình: chồng nói với bố mẹ chồng, vợ nói với bố mẹ đẻ thường nhẹ nhàng hơn.
• Bắt đầu bằng lời cảm ơn: ghi nhận công sức của ông bà trước khi đề nghị thay đổi.
• Giải thích lý do: “Bác sĩ dặn cho bé nằm ngửa khi ngủ cho an toàn” dễ nghe hơn “mẹ làm sai rồi”.
• Chọn lúc bình tĩnh: tránh nói khi đang mệt, đang có khách hoặc trước mặt các cháu.

Mẹ có thể nhờ bác sĩ nhi giải thích trực tiếp khi ông bà cùng đưa bé đi khám. Lời của nhân viên y tế thường có sức nặng hơn lời con cái.

Khi ông bà trực tiếp trông cháu

Nếu ông bà trông bé khi bố mẹ đi làm, cả nhà cần thống nhất vài quy tắc chính. Viết ngắn gọn ra giấy, dán ở chỗ dễ thấy sẽ đỡ phải nhắc nhiều lần.

• Lịch ăn, ngủ của bé và cách cho bé ngủ an toàn.
• Những món chưa cho bé ăn, như mật ong khi bé dưới 1 tuổi.
• Số điện thoại của bố mẹ và của nơi khám bệnh gần nhà.
• Những dấu hiệu cần gọi ngay cho bố mẹ, theo dặn dò của bác sĩ.

Bố mẹ cũng nên hỏi ông bà cần gì để trông cháu đỡ mệt. Ông bà có sức khỏe và nếp sống riêng, trông cháu cả ngày không phải việc nhẹ.

Giữ gìn tình cảm gia đình

Ông bà có nhiều kinh nghiệm quý, như cách dỗ bé quấy, nấu món ăn dặm, sắp xếp việc nhà khi có trẻ nhỏ. Bố mẹ chủ động hỏi ý ông bà ở những việc này giúp ông bà thấy mình được tôn trọng.

Chuyên gia trong bài của UNICEF gợi ý ông bà có thể chờ con cái hỏi ý kiến, thay vì góp ý ngay. Khi bố mẹ chủ động hỏi, cuộc trò chuyện tự nhiên hơn nhiều.

• Cảm ơn ông bà thường xuyên, nói cụ thể từng việc ông bà đã làm.
• Để ông bà kể chuyện, chơi và dạy cháu những nếp hay của gia đình.
• Chấp nhận nhà ông bà có vài nếp khác nhà mình, miễn bé được an toàn.
• Không để con lớn mách bên này, phàn nàn bên kia; người lớn cùng thống nhất trước mặt trẻ.

Nếu bất đồng kéo dài, vợ chồng có thể nhờ một người thân được cả nhà tin tưởng làm cầu nối. Điều quan trọng là mọi người cùng hướng về bé.