Co giật do sốt ở trẻ: bố mẹ cần làm gì và không nên làm gì khi con lên cơn

Co giật do sốt là cơn co giật xảy ra khi trẻ đang sốt. Nhìn con co giật, bố mẹ nào cũng hoảng sợ, nhưng phần lớn các cơn chỉ kéo dài vài phút.

Theo NHS (Hệ thống Y tế Quốc gia Anh), co giật do sốt thường không nguy hiểm và khó gây hại lâu dài cho trẻ. Việc quan trọng nhất là giữ con an toàn trong cơn, ghi lại thời gian và đưa con đi khám.

Co giật do sốt là gì, có nguy hiểm không?

Theo Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP), cứ 100 trẻ thì có khoảng 3 đến 4 trẻ từng bị co giật do sốt. Bệnh gặp ở trẻ từ 6 tháng đến 5 tuổi, nhiều nhất ở tuổi 12 đến 18 tháng. NHS ghi nhận độ tuổi từ 6 tháng đến 6 tuổi.

Co giật do sốt có tính chất gia đình. Nếu bố mẹ hoặc anh chị từng bị, con cũng dễ bị hơn.

AAP cho biết phần lớn cơn co giật do sốt không gây tổn thương não, không gây liệt hay chậm phát triển trí tuệ. Co giật do sốt cũng không phải bệnh động kinh. Trẻ từng bị co giật do sốt có nguy cơ động kinh về sau cao hơn một chút, nhưng trường hợp này hiếm.

Nhận biết cơn co giật do sốt

Theo NHS và AAP, khi lên cơn, trẻ có thể:

• Cứng người, rồi co giật, giật tay chân.
• Mắt trợn ngược, nhìn lạ.
• Mất ý thức, không đáp lại khi được gọi.
• Thay đổi nhịp thở hoặc màu da.
• Nôn hoặc tè dầm.

AAP cho biết cơn thường kéo dài dưới 1 đến 2 phút. NHS ghi nhận thường 2 đến 3 phút, hiếm khi quá 10 phút. Sau cơn, trẻ có thể buồn ngủ, quấy hoặc lơ mơ tới 1 giờ.

Bố mẹ cần làm gì khi con đang co giật

1. Giữ bình tĩnh và ghi lại giờ bắt đầu cơn co giật.
2. Đặt con nằm trên sàn hoặc giường, tránh xa đồ vật cứng, sắc nhọn. Dùng tay hoặc vật mềm đỡ đầu con.
3. Nghiêng đầu con sang một bên để nước bọt, chất nôn chảy ra ngoài.
4. Ghi lại giờ kết thúc cơn co giật.

Những việc KHÔNG nên làm trong cơn:

• Không cho bất cứ thứ gì vào miệng con: thìa, đũa, khăn hay ngón tay. AAP khẳng định trẻ sẽ không nuốt lưỡi.
• Không giữ chặt, không cố kìm tay chân con, không bế con chạy đi trong cơn.
• Không cởi hết quần áo hay lau người con bằng nước lạnh để hạ sốt.
• Không cho con uống thuốc, uống nước khi con chưa tỉnh hẳn.

Khi cơn kết thúc, đặt con nằm nghiêng ở tư thế an toàn. Kiểm tra trong miệng, họng không có gì cản trở con thở.

Khi nào gọi 115 hoặc đến viện ngay

NHS khuyên bố mẹ không tự lái xe đưa con đi. Hãy nhờ người khác lái hoặc gọi xe cấp cứu. Mang theo các thuốc con đang dùng.

Ở viện, bác sĩ sẽ khám để tìm nguyên nhân gây sốt. AAP cho rằng việc này còn quan trọng hơn bản thân cơn co giật.

Con có thể được xét nghiệm máu, nước tiểu. Đôi khi bác sĩ chọc dò tủy sống để loại trừ viêm màng não, nhất là với trẻ dưới 1 tuổi.

Theo NHS, trẻ co giật lần đầu cần được khám ở viện và có thể phải ở lại theo dõi một thời gian ngắn. Phần lớn cơn co giật do sốt không cần điều trị gì thêm. Nếu sốt do nhiễm trùng, con có thể cần thuốc để điều trị nhiễm trùng đó theo chỉ định của bác sĩ.

Hạ sốt có ngăn được co giật không?

Thuốc hạ sốt giúp con dễ chịu hơn nhưng không ngăn được co giật do sốt, theo AAP. NHS cũng cho biết không có cách phòng ngừa co giật do sốt.

Khi con sốt, mẹ chăm con như thường lệ: cho uống đủ nước, mặc quần áo thoáng, dùng thuốc hạ sốt theo chỉ định khi con khó chịu. Không lau người con bằng nước lạnh.

Con có bị lại không?

Theo AAP, trẻ lên cơn lần đầu khi dưới 1 tuổi có khoảng 50% khả năng bị lại. Trẻ khỏe mạnh trên 1 tuổi có khoảng 30% khả năng bị lại. Phần lớn trẻ hết co giật do sốt khi tới tuổi đi học.

AAP cho biết bác sĩ thường không khuyên dùng thuốc phòng ngừa với cơn co giật do sốt đơn thuần. Rất hiếm khi trẻ bị co giật do sốt nhiều lần, bác sĩ có thể kê một loại thuốc dùng khi con lên cơn và hướng dẫn cách dùng.

Nếu mẹ còn băn khoăn, hãy hỏi bác sĩ nhi khi tái khám, hoặc đặt câu hỏi tại mục Hỏi đáp.