Trẻ sơ sinh hay nấc, hắt hơi, vặn mình, giật mình: có bình thường không?

Phần lớn những tiếng động và cử động lạ của bé sơ sinh là bình thường. Bé nấc, hắt hơi, rặn è è, vặn mình hay giật mình là vì cơ thể và hệ thần kinh của bé đang dần hoàn thiện.

AAP (Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ) xếp hắt hơi, ho nhẹ, nấc, ợ hơi, rặn khi đi ngoài và phản xạ giật mình vào nhóm hành vi bình thường của trẻ sơ sinh. Tuy vậy, có vài dấu hiệu trông na ná mà lại cần đi khám ngay.

Bé hay nấc

Hầu hết em bé đều có lúc bị nấc. AAP cho biết nấc thường làm cha mẹ lo hơn là làm bé khó chịu. Bé hay nấc khi bú no quá hoặc khi có một chút axit dạ dày trào lên.

• Nếu bé nấc khi đang bú, mẹ đổi tư thế, vỗ ợ hơi hoặc giúp bé thư giãn (AAP).
• Chờ bé hết nấc rồi mới cho bú tiếp. Nếu nấc kéo dài 5 đến 10 phút, mẹ cho bé bú lại vài phút, thường bé sẽ hết nấc.
• Cho bé bú khi bé còn bình tĩnh, trước lúc đói lả, để bé ít nuốt hơi.

Nấc ở bé sơ sinh thường tự hết, mẹ không cần làm gì đặc biệt. Nếu bé nấc kèm trớ nhiều, quấy khóc, ưỡn người khi bú, mẹ nên hỏi bác sĩ về trào ngược.

Bé hay hắt hơi, khụt khịt

Hắt hơi, ho nhẹ là phản xạ bảo vệ, giúp bé làm sạch mũi và đường thở (AAP). Bé hắt hơi không có nghĩa là bé bị cảm lạnh.

Tiếng khụt khịt ở mũi thường do chất nhầy khô chứ không phải cảm. AAP gợi ý nhỏ nước muối sinh lý và hút mũi nhẹ khi cần. Không dùng tăm bông ngoáy vào mũi bé.

Bé cũng hay chớp mắt khi gặp ánh sáng, đây cũng là phản xạ bình thường. Nếu bé hắt hơi kèm sốt, chảy mũi nhiều, ho hoặc bú kém, mẹ nên cho bé đi khám.

Bé vặn mình, rặn è è

Nhiều mẹ lo khi thấy bé vặn mình, đỏ mặt, rặn è è. Thường bé đang cố đi ngoài hoặc xì hơi. AAP cho biết rặn è è khi đẩy phân ra là bình thường. NHS (Hệ thống Y tế Quốc gia Anh) cũng nói bé rặn, thậm chí khóc khi đi ngoài là chuyện thường gặp.

Bé không bị táo bón nếu phân vẫn mềm, dù vài ngày mới đi một lần (NHS). Tiếng ọc ọc trong bụng là do sữa di chuyển trong ruột. Ợ hơi, xì hơi cũng vô hại và không làm bé đau (AAP).

Khi ngủ, bé cũng hay vặn mình, rên nhẹ, ư ử hoặc giật nhẹ vài giây ngay sau khi thiếp đi. AAP cho biết đây thường là cử động bình thường lúc bé ngủ nông.

Bé giật mình, run tay chân

Phản xạ giật mình (phản xạ Moro)

Khi nghe tiếng động hoặc bị đặt xuống đột ngột, bé có thể cứng người trong chốc lát, duỗi thẳng tay và xòe bàn tay. Đây là phản xạ Moro, rất hay gặp lúc mới sinh. Theo AAP, phản xạ này giảm dần và hết vào khoảng 4 tháng tuổi.

Bé còn nhiều phản xạ khác. AAP mô tả một số phản xạ thường gặp:

• Phản xạ tìm vú: chạm vào má, bé quay đầu về phía đó và há miệng. Phản xạ này có tới khoảng 6 tháng.
• Phản xạ mút: bé mút bất cứ thứ gì chạm vào miệng, kể cả khi vừa bú xong. Phản xạ này mất dần từ 6 đến 12 tháng.
• Phản xạ cổ: khi bé quay đầu sang một bên, tay và chân bên đó duỗi ra như tư thế đấu kiếm. Phản xạ này hết vào khoảng 4 tháng.

Run tay chân khi khóc

Run tay, chân khi bé khóc là bình thường và thường hết khi bé 1 đến 2 tháng (AAP). Cho bé ngậm mút thường làm cơn run bình thường dừng lại.

Mẹ cần để ý nếu bé run khi đang nằm yên, không khóc. AAP nghi ngờ co giật khi bé giật cơ, chớp mắt hoặc mút miệng lúc đang thức, hoặc cơn giật kéo dài hơn 10 giây. Bé không khóc trong cơn co giật.

Nhịp thở của bé

Bé sơ sinh thở không đều. AAP mô tả kiểu thở chu kỳ: bé ngừng thở dưới 10 giây rồi thở nhanh hơn để bù lại. Kiểu thở này thường hết khi bé được 1 tháng. Nhịp thở bình thường dưới 60 lần mỗi phút.

Bé cũng hay ngáp, thở dài để làm phổi nở ra. Ngực hơi lõm vào khi bụng phình ra cũng có thể bình thường, vì khung xương sườn của bé còn mềm (AAP).

Muốn đếm nhịp thở, mẹ đếm số lần bụng bé phồng lên trong trọn 1 phút khi bé nằm yên.