Sản dịch sau sinh kéo dài bao lâu? Dấu hiệu bình thường và bất thường mẹ cần biết

Sản dịch là máu và dịch tiết ra từ âm đạo sau khi sinh, kể cả khi mẹ sinh mổ. Theo NHS (Hệ thống Y tế Quốc gia Anh), sản dịch thường dừng sau 6 đến 8 tuần, nhưng có thể kéo dài hơn.

Sản dịch bình thường sẽ nhạt màu và ít dần theo thời gian. Ngược lại, ra máu nhiều lên, có mùi hôi hoặc kèm sốt là dấu hiệu mẹ cần được khám.

Sản dịch là gì?

Sau sinh, tử cung cần thời gian để co nhỏ lại và lành. Trong thời gian này, máu và dịch từ tử cung được đẩy ra ngoài qua âm đạo, gọi là sản dịch.

Mẹ sinh thường hay sinh mổ đều có sản dịch. ACOG (Hội Sản phụ khoa Hoa Kỳ) coi đây là hiện tượng bình thường sau sinh.

Sản dịch bình thường diễn biến thế nào?

Màu sắc và lượng sản dịch

• Vài ngày đầu: sản dịch ra nhiều, màu đỏ tươi.
• Sau vài ngày: sản dịch nhạt dần sang màu hồng, theo ACOG.
• Những tuần tiếp theo: sản dịch chuyển sang màu nâu và ít dần cho tới khi hết, theo NHS.

Thời gian kéo dài

NHS cho biết sản dịch thường dừng sau 6 đến 8 tuần. Ở một số mẹ, sản dịch có thể kéo dài hơn mốc này.

Khi cho con bú

Khi cho con bú, mẹ có thể thấy sản dịch đỏ hơn và nhiều hơn. Lý do là việc cho bú làm tử cung co lại. Mẹ cũng có thể thấy đau quặn giống đau bụng kinh.

Sau sinh mổ

Mẹ sinh mổ vẫn ra sản dịch như mẹ sinh thường. Theo ACOG, sau mổ lấy thai, mẹ thường ra máu hoặc dịch trong khoảng 4 đến 6 tuần.

Trong thời gian này, mẹ có thể thấy vài cục máu nhỏ kèm đau quặn nhẹ. Nếu cục máu lớn hoặc ra máu nhiều lên, mẹ cần báo bác sĩ.

Vệ sinh khi ra sản dịch

• Dùng băng vệ sinh thấm hút tốt và thay thường xuyên.
• Không dùng tampon cho tới sau lần khám sau sinh 6 tuần, vì tampon có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng.
• Nếu có vết khâu tầng sinh môn: rửa hằng ngày bằng nước ấm sạch rồi thấm khô nhẹ nhàng.
• Theo dõi sản dịch mỗi ngày: để ý màu, mùi, lượng máu và có cục máu đông hay không.

Khi nào sản dịch là bất thường?

Theo NHS, mẹ nên liên hệ bác sĩ hoặc nữ hộ sinh sớm nếu có một trong các dấu hiệu sau:

• Sốt cao trên 38°C.
• Sản dịch có mùi khác lạ hoặc hôi.
• Đau bụng ngày càng tăng.
• Máu ra nhiều hơn hoặc không giảm đi.
• Có cục máu đông trong sản dịch, nhất là cục lớn.
• Đau vùng tầng sinh môn (giữa âm đạo và hậu môn) ngày càng nặng.

Sốt, đau bụng và sản dịch có mùi hôi có thể là dấu hiệu nhiễm trùng tử cung. Bệnh này gọi là viêm nội mạc tử cung. Theo ACOG, bệnh thường xuất hiện 2 đến 10 ngày sau sinh, nhưng có thể muộn tới 6 tuần.

Viêm nội mạc tử cung cần được điều trị kháng sinh theo chỉ định của bác sĩ. Nếu chậm trễ, nhiễm trùng có thể lan rộng và đe dọa tính mạng.

Băng huyết sau sinh: dấu hiệu cần cấp cứu

Băng huyết sau sinh là tình trạng ra máu nhiều hơn hẳn bình thường. ACOG cho biết băng huyết thường xảy ra trong 24 giờ đầu, nhưng có thể gặp tới 12 tuần sau sinh.

Nguyên nhân hay gặp nhất là tử cung không co lại tốt sau sinh, khiến các mạch máu không khép lại. Một số mẹ băng huyết do còn sót mảnh nhau trong tử cung, rối loạn đông máu hoặc rách đường sinh dục.

Dấu hiệu chính là máu ra ồ ạt từ âm đạo, có thể kèm cục máu đông lớn. Mẹ cũng có thể thấy:

• Choáng, chóng mặt, yếu mệt hoặc muốn ngất.
• Tim đập nhanh, đập mạnh.
• Da tái nhợt, lạnh và ẩm.
• Lú lẫn, khó tập trung.
• Đau, sưng gần âm đạo hoặc tầng sinh môn.

Người nhà cũng nên biết các dấu hiệu này để kịp đưa mẹ đi cấp cứu. Theo ACOG, phụ nữ được điều trị kịp thời và đúng cách thường hồi phục hoàn toàn.

Sau khi hết sản dịch

Hết sản dịch không có nghĩa là kinh nguyệt sẽ quay lại ngay. Theo NHS, mẹ cho bé bú bình hoặc bú kết hợp có thể có kinh lại từ 5 đến 6 tuần sau sinh.

Mẹ cho con bú hoàn toàn cả ngày lẫn đêm có thể chưa có kinh cho tới khi bé bú ít đi. Mẹ lưu ý có thể mang thai lại chỉ 3 tuần sau sinh, kể cả khi đang cho con bú.

Mẹ nên đi khám lại vào khoảng tuần thứ 6 sau sinh. Đây là dịp để hỏi về sản dịch, vết khâu, kinh nguyệt, cách tránh thai và các thay đổi khác của cơ thể.

Nếu có thắc mắc trước lần khám này, mẹ đừng ngại liên hệ nhân viên y tế. Mẹ cũng có thể gửi câu hỏi qua mục Hỏi đáp của trang.