Sốt xuất huyết khi mang thai: dấu hiệu cảnh báo và cách phòng bệnh cho mẹ bầu

Mẹ bầu bị sốt xuất huyết Dengue cần được theo dõi chặt chẽ. Theo Bộ Y tế, bệnh ở phụ nữ có thai thường diễn biến nặng hơn và nhiều biến chứng hơn. Bệnh có thể gây sinh non, con nhẹ cân, nhất là chảy máu khi sinh và sau sinh.

Vì vậy, mẹ bầu bị sốt trong mùa dịch nên đi khám sớm. Bộ Y tế ban hành hướng dẫn chẩn đoán, điều trị bệnh này theo Quyết định 2760/QĐ-BYT ngày 4/7/2023. Hướng dẫn xếp phụ nữ có thai vào nhóm cần xem xét nhập viện.

Sốt xuất huyết Dengue là gì?

Sốt xuất huyết Dengue do virus Dengue gây ra. Virus có 4 týp, lây sang người qua vết đốt của muỗi mang virus.

Người đã mắc một týp vẫn có thể mắc týp khác. Theo Bộ Y tế, lần mắc sau với týp khác thường có biểu hiện nặng hơn lần đầu.

Bệnh được chia thành 3 mức độ. Đó là sốt xuất huyết Dengue, sốt xuất huyết Dengue có dấu hiệu cảnh báo và sốt xuất huyết Dengue nặng. Trong quá trình bệnh, mức độ nhẹ có thể chuyển sang nặng.

Vì sao mẹ bầu cần đặc biệt lưu ý?

Theo Quyết định 2760/QĐ-BYT, sốt xuất huyết ở phụ nữ có thai có một số đặc điểm riêng:

• Bệnh thường diễn biến nặng hơn, nhiều biến chứng hơn.
• Có thể gây sinh non, con nhẹ cân.
• Chảy máu nặng hay gặp khi sinh hoặc phẫu thuật vào ngày thứ 3 đến 6 của bệnh, do tiểu cầu giảm.
• Trẻ sơ sinh có thể mắc bệnh do mẹ truyền sang.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cũng ghi nhận điều tương tự. Sốt xuất huyết khi mang thai làm tăng nguy cơ biến chứng thai kỳ, thai chết lưu và tử vong sơ sinh.

Theo CDC Hoa Kỳ, virus có thể truyền từ mẹ sang con trong thai kỳ hoặc quanh lúc sinh. Bé nhiễm bệnh thường có biểu hiện trong 14 ngày sau sinh, hay gặp nhất là tuần đầu. Nhiều bé không có triệu chứng.

Bộ Y tế lưu ý sốt xuất huyết không phải là lý do để chấm dứt thai kỳ. Khi cần can thiệp sản khoa, các bác sĩ sẽ hội chẩn nhiều chuyên khoa để quyết định.

Diễn biến bệnh: hết sốt chưa chắc đã khỏi

Theo Bộ Y tế, giai đoạn đầu thường là sốt cao đột ngột và liên tục. Người bệnh có thể kèm theo:

• Nhức đầu, chán ăn, buồn nôn.
• Đau cơ, đau khớp, nhức hai hố mắt.
• Chấm xuất huyết dưới da, chảy máu chân răng hoặc chảy máu mũi.

Giai đoạn nguy hiểm thường rơi vào ngày thứ 3 đến ngày thứ 7 của bệnh. Lúc này người bệnh có thể vẫn còn sốt hoặc đã giảm sốt.

Nhiều người tưởng hết sốt là khỏi bệnh. Thực tế, đây có thể là lúc bệnh trở nặng. Mẹ bầu cần tái khám theo hẹn và làm xét nghiệm máu theo chỉ định.

Dấu hiệu cảnh báo cần đến viện ngay

Hướng dẫn của Bộ Y tế liệt kê những dấu hiệu người bệnh cần đến khám lại ngay. Với mẹ bầu, gia đình càng cần để ý sát.

Dùng thuốc hạ sốt thế nào?

Theo Bộ Y tế, thuốc hạ sốt chỉ được dùng là paracetamol đơn chất. Liều dùng do bác sĩ chỉ định, đặc biệt với mẹ bầu.

Không dùng aspirin, analgin, ibuprofen để hạ sốt, vì các thuốc này có thể gây xuất huyết. Mẹ có thể nới lỏng quần áo và lau mát bằng nước ấm.

Uống nước và ăn uống

Bộ Y tế khuyến khích người bệnh uống nhiều nước như oresol, nước trái cây, nước cháo loãng với muối. Không nên ăn uống thực phẩm có màu nâu hoặc đỏ, như xá xị, sô cô la.

Phòng sốt xuất huyết khi mang thai

Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho sốt xuất huyết. Vắc xin sốt xuất huyết hiện có không được WHO khuyến nghị dùng khi mang thai.

Theo WHO, phụ nữ nên tránh mang thai ít nhất 1 tháng sau khi tiêm loại vắc xin này. Vắc xin cũng chống chỉ định khi đang cho con bú.

Vì vậy, cách phòng bệnh chính của mẹ bầu là tránh muỗi đốt. CDC khuyên mẹ bầu sống ở vùng có sốt xuất huyết nên:

• Dùng kem hoặc xịt chống muỗi bôi da có hoạt chất được cơ quan quản lý cho phép, như DEET, picaridin hoặc IR3535.
• Mặc áo dài tay, quần dài.
• Ở nơi có lưới chắn ở cửa sổ, cửa ra vào; dùng điều hòa nếu có.
• Diệt muỗi trong và quanh nhà.

Khi ở vùng có dịch hoặc vừa đi về từ vùng dịch, mẹ bầu bị sốt nên đi khám ngay. Mẹ hãy báo rõ tuần thai và nơi đã đến để bác sĩ cân nhắc xét nghiệm phù hợp.