Tuần lễ Thế giới nuôi con bằng sữa mẹ 1–7/8 và khuyến nghị bú mẹ của WHO

Tuần lễ Thế giới nuôi con bằng sữa mẹ diễn ra từ ngày 1 đến 7/8 hằng năm. Sự kiện do Liên minh Thế giới vì nuôi con bằng sữa mẹ (WABA) điều phối. Thời điểm này đánh dấu kỷ niệm Tuyên bố Innocenti về bảo vệ, khuyến khích và hỗ trợ nuôi con bằng sữa mẹ.

Đi cùng sự kiện là các khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Bé nên được bú mẹ trong giờ đầu sau sinh và bú mẹ hoàn toàn 6 tháng đầu. Sau đó, bé ăn bổ sung và tiếp tục bú mẹ đến 2 tuổi hoặc lâu hơn.

Tuần lễ Thế giới nuôi con bằng sữa mẹ là gì?

Theo WABA, tuần lễ này được tổ chức vào 1 đến 7/8 để đánh dấu ngày ra đời Tuyên bố Innocenti. Một số quốc gia chọn tổ chức vào thời điểm khác trong năm.

Từ năm 2016, WABA gắn chiến dịch hằng năm với các Mục tiêu Phát triển bền vững của Liên Hợp Quốc. Mỗi năm có một chủ đề riêng để các nước cùng hành động.

Tuần lễ năm 2026 đã diễn ra từ 1 đến 7/8/2026. Chiến dịch năm nay tập trung theo dõi tiến độ trong việc nuôi con bằng sữa mẹ. WABA cũng đánh giá tác động của việc này đối với dinh dưỡng, an ninh lương thực và giảm nghèo.

Theo WABA, sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng chi phí thấp, sẵn có cho mọi trẻ. Nuôi con bằng sữa mẹ góp phần bảo vệ tính mạng của cả mẹ và bé.

WABA nhấn mạnh ý tưởng "chuỗi hỗ trợ ấm áp". Nghĩa là người mẹ cần được gia đình, nhân viên y tế, nơi làm việc và cộng đồng cùng hỗ trợ.

Ba mốc quan trọng theo khuyến nghị của WHO

Bú mẹ trong giờ đầu sau sinh

Hướng dẫn của WHO năm 2017 khuyến nghị cho mẹ và bé da kề da sớm, không gián đoạn ngay sau sinh. Mọi bà mẹ nên được hỗ trợ để bắt đầu cho con bú sớm nhất có thể, trong vòng 1 giờ đầu.

Bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu

WHO và UNICEF có Chiến lược toàn cầu về nuôi dưỡng trẻ nhỏ. Theo đó, trẻ nên được bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu đời. Điều này giúp bé tăng trưởng, phát triển và khỏe mạnh.

WHO khuyên mẹ không cho bé ăn uống thêm bất kỳ thứ gì ngoài sữa mẹ, trừ khi có chỉ định y tế. Bú mẹ hoàn toàn, không hạn chế, cũng giúp cơ thể mẹ tạo đủ sữa.

Ăn bổ sung và tiếp tục bú đến 2 tuổi

Từ 6 tháng tuổi, nhu cầu dinh dưỡng của bé tăng lên. Bé cần được ăn bổ sung đủ chất và an toàn, trong khi vẫn tiếp tục bú mẹ đến 2 tuổi hoặc lâu hơn.

Những ngày đầu: mẹ cần được hỗ trợ gì?

WHO cho rằng bú mẹ là việc tự nhiên nhưng cũng cần học. Hầu như mọi bà mẹ đều có thể cho con bú nếu có thông tin chính xác và sự hỗ trợ.

Hướng dẫn năm 2017 của WHO nêu những việc cơ sở y tế nên làm cho mẹ:

• Hỗ trợ thực hành để mẹ bắt đầu cho bú và xử lý các khó khăn thường gặp.
• Để mẹ và bé ở cùng phòng cả ngày lẫn đêm, trừ khi bé cần chăm sóc đặc biệt.
• Hướng dẫn mẹ cách vắt sữa, để giữ nguồn sữa khi phải tạm xa con.
• Giúp mẹ nhận biết tín hiệu đói, cần gần gũi của bé để đáp ứng kịp thời.

Trong các lần khám sau sinh, WHO cũng khuyến nghị tư vấn và hỗ trợ bú mẹ hoàn toàn ở mỗi lần khám.

Gia đình và nơi làm việc giúp mẹ thế nào?

Nuôi con bằng sữa mẹ không phải việc của riêng người mẹ. WABA kêu gọi mọi mắt xích trong "chuỗi hỗ trợ ấm áp" cùng tham gia. Trong gia đình, mỗi người đều có thể góp một phần.

• Người chồng và gia đình: chia sẻ việc nhà, chăm bé để mẹ được nghỉ, động viên khi mẹ mệt.
• Nhân viên y tế: hướng dẫn tư thế bú, cách ngậm vú đúng, giải đáp lo lắng về lượng sữa.
• Nơi làm việc: tạo điều kiện để mẹ vắt và bảo quản sữa khi đi làm lại.

Mẹ đi làm sớm vẫn có thể tiếp tục cho con bú. Học cách vắt sữa từ những tuần đầu sẽ giúp mẹ chủ động hơn.

Nếu có câu hỏi về việc cho con bú, mẹ có thể gửi về mục Hỏi đáp để được giải đáp.

Khi nào cần đưa bé đi khám?

Bú mẹ giúp bé khỏe mạnh, nhưng mẹ vẫn cần để ý các dấu hiệu bất thường. Theo WHO, trẻ sơ sinh có những dấu hiệu nguy hiểm sau cần được khám ngay.

Khi mẹ lo không đủ sữa, bé ít tã ướt hoặc không tăng cân, mẹ nên gặp nhân viên y tế sớm. Đừng tự ý cho bé uống nước hay sữa khác khi chưa được tư vấn.