Chồng được nghỉ bao nhiêu ngày khi vợ sinh con theo Luật BHXH 2024?

Chồng đang đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc được nghỉ từ 5 đến 14 ngày làm việc khi vợ sinh con. Số ngày cụ thể tùy vợ sinh thường hay sinh mổ, sinh một hay nhiều con.

Quy định gốc nằm ở Điều 53 Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15, hiệu lực từ 1/7/2025. Từ 1/7/2026, Luật Dân số số 113/2025/QH15 sửa đổi quy định này. Nhờ đó, chồng có vợ sinh con thứ hai được nghỉ 10 ngày làm việc.

Số ngày nghỉ theo từng trường hợp

Khoản 2 Điều 53 đã được Luật Dân số sửa đổi. Theo đó, lao động nam đang tham gia BHXH bắt buộc được nghỉ như sau:

• 5 ngày làm việc khi vợ sinh con.
• 7 ngày làm việc khi vợ sinh con phải phẫu thuật hoặc sinh con dưới 32 tuần tuổi.
• 10 ngày làm việc khi vợ sinh đôi hoặc vợ sinh con thứ hai. Nếu sinh ba trở lên, chồng được nghỉ thêm 3 ngày làm việc cho mỗi con, tính từ con thứ ba.
• 14 ngày làm việc khi vợ sinh đôi phải phẫu thuật. Nếu sinh ba trở lên phải phẫu thuật, chồng được nghỉ thêm 3 ngày làm việc cho mỗi con, tính từ con thứ ba.

Các con số trên đều tính theo ngày làm việc, không phải ngày theo lịch. Ví dụ, 5 ngày làm việc có thể kéo dài khoảng một tuần theo lịch nếu xen ngày nghỉ hằng tuần.

Một số trường hợp có thể trùng nhau, như vợ sinh con thứ hai bằng phẫu thuật. Bố mẹ nên hỏi bộ phận nhân sự hoặc cơ quan BHXH để biết số ngày được áp dụng.

Vợ sinh con thứ hai: điều kiện để chồng nghỉ 10 ngày

Luật Dân số số 113/2025/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025, có hiệu lực từ 1/7/2026. Điều 29 của Luật này sửa điểm c khoản 2 Điều 53 Luật BHXH, thêm trường hợp vợ sinh con thứ hai.

Nghị định 168/2026/NĐ-CP hướng dẫn điều kiện cụ thể. Lao động nam được nghỉ theo mức con thứ hai khi tại thời điểm vợ sinh, người vợ có một con đẻ còn sống. Người chồng cũng phải đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản theo pháp luật BHXH.

Cùng đợt sửa đổi này, lao động nữ sinh con thứ hai được nghỉ thai sản 7 tháng thay vì 6 tháng. Khi làm thủ tục, người kê khai chịu trách nhiệm về tính chính xác của thông tin.

Nghỉ trong thời hạn nào, có chia nhiều lần được không?

Khoản 3 Điều 53 quy định ngày bắt đầu nghỉ phải nằm trong 60 ngày kể từ ngày vợ sinh con. Như vậy, bố có thể chọn nghỉ ngay khi vợ sinh, hoặc lùi lại khi vợ con về nhà.

Chồng được nghỉ thành nhiều lần. Khi đó, ngày bắt đầu nghỉ của lần cuối cùng vẫn phải nằm trong 60 ngày đầu. Tổng số ngày nghỉ không vượt quá mức của từng trường hợp nêu trên.

Những ngày nghỉ được trả bao nhiêu tiền?

Điều 59 quy định cách tính tiền. Trợ cấp thai sản một tháng bằng mức bình quân tiền lương đóng BHXH bắt buộc của 6 tháng gần nhất trước khi nghỉ.

Với những ngày chồng nghỉ khi vợ sinh, mức hưởng một ngày bằng trợ cấp một tháng chia cho 24 ngày.

Ví dụ giả định: tiền lương đóng BHXH bình quân 6 tháng là 9.600.000 đồng. Mức một ngày là 9.600.000 chia 24, bằng 400.000 đồng. Nếu nghỉ 5 ngày, người chồng nhận 2.000.000 đồng.

Trợ cấp một lần cho người cha

Có trường hợp người vợ không đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản khi sinh. Khi đó, theo khoản 1 Điều 58, người chồng có thể được nhận trợ cấp một lần.

Điều kiện là người chồng đủ điều kiện theo khoản 2 Điều 50. Tức là đã đóng BHXH bắt buộc từ đủ 6 tháng trở lên trong 12 tháng liền kề trước khi con sinh.

Mức trợ cấp một lần cho mỗi con bằng 2 lần mức tham chiếu tại tháng sinh con. Khoản này khác với tiền trợ cấp cho những ngày nghỉ.

Hồ sơ cần chuẩn bị

Theo khoản 5 Điều 61, hồ sơ của lao động nam khi vợ sinh con gồm:

• Bản sao giấy khai sinh hoặc trích lục khai sinh, hoặc giấy chứng sinh của con.
• Văn bản của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, nếu giấy chứng sinh không ghi rõ việc sinh phẫu thuật hoặc sinh dưới 32 tuần.

Người chồng nộp hồ sơ cho đơn vị nơi mình làm việc để đơn vị làm thủ tục với cơ quan BHXH. Mẹ có thể nhắc chồng xin giấy tờ ngay khi ra viện, tránh phải quay lại bổ sung.

Các quy định trên áp dụng cho lao động nam đóng BHXH bắt buộc. Người tham gia BHXH tự nguyện có chế độ riêng, là khoản trợ cấp thai sản một lần.

Mỗi gia đình có hoàn cảnh riêng. Khi còn thắc mắc, bố mẹ nên hỏi bộ phận nhân sự hoặc cơ quan BHXH nơi đơn vị đóng bảo hiểm.