Nghỉ dưỡng sức sau thai sản: điều kiện, số ngày và mức hưởng từ 1/7/2026

Nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe là chế độ dành cho lao động nữ sau thai sản. Chế độ áp dụng khi mẹ hết thời gian nghỉ thai sản mà sức khỏe chưa hồi phục. Mẹ được nghỉ thêm tối đa từ 5 đến 10 ngày, tùy trường hợp.

Quy định nằm ở Điều 60 Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15. Mức hưởng mỗi ngày bằng 30% mức tham chiếu. Theo Bảo hiểm xã hội Việt Nam, từ 1/7/2026 mức này là 759.000 đồng mỗi ngày.

Ai được nghỉ dưỡng sức?

Theo khoản 1 Điều 60, lao động nữ được nghỉ dưỡng sức khi hội đủ hai điều kiện:

• Vừa hết thời gian nghỉ hưởng chế độ thai sản trong một số trường hợp luật nêu rõ.
• Trong vòng 30 ngày kể từ ngày hết thời gian nghỉ đó, sức khỏe chưa hồi phục.

Các trường hợp được tính gồm:

• Sinh con, nghỉ thai sản theo khoản 1 Điều 53.
• Sảy thai, phá thai, thai chết lưu, thai chết khi chuyển dạ, thai ngoài tử cung, theo Điều 52.
• Mang thai đôi trở lên mà có thai chết, theo khoản 4 Điều 53.
• Lao động nữ mang thai hộ sau khi sinh và giao con, theo điểm a khoản 3 Điều 54.

Theo khoản 4 Điều 50, mẹ nghỉ việc trước khi sinh vẫn được hưởng chế độ khi sinh con và trợ cấp một lần. Quy định này không nhắc đến nghỉ dưỡng sức. Mẹ ở trường hợp này nên hỏi cơ quan BHXH để được hướng dẫn cụ thể.

Được nghỉ bao nhiêu ngày?

Khoản 2 Điều 60 quy định thời gian nghỉ dưỡng sức tối đa như sau:

• 10 ngày với lao động nữ sinh một lần từ hai con trở lên.
• 7 ngày với lao động nữ sinh con phải phẫu thuật.
• 5 ngày với các trường hợp khác, như sinh thường một con, sảy thai.

Số ngày được tính liên tục, kể cả ngày nghỉ lễ, tết và ngày nghỉ hằng tuần. Nếu kỳ nghỉ bắt đầu cuối năm trước và kéo sang đầu năm sau, toàn bộ được tính cho năm trước.

Ai quyết định số ngày nghỉ?

Mẹ không tự quyết định số ngày nghỉ dưỡng sức. Theo khoản 2 Điều 60, việc này do người sử dụng lao động và Ban Chấp hành công đoàn cơ sở cùng quyết định.

• Nếu hai bên có ý kiến khác nhau, người sử dụng lao động quyết định dựa trên đề nghị của công đoàn.
• Nếu đơn vị chưa có công đoàn cơ sở, người sử dụng lao động quyết định.

Vì vậy, mẹ nên báo sớm với bộ phận nhân sự và công đoàn khi thấy mình chưa đủ sức quay lại công việc.

Mức hưởng được tính thế nào?

Khoản 3 Điều 60 quy định mức hưởng một ngày bằng 30% mức tham chiếu. Mức này không phụ thuộc tiền lương của mẹ.

Theo Luật BHXH, khi chưa bãi bỏ lương cơ sở thì mức tham chiếu bằng mức lương cơ sở. Từ 1/7/2026, lương cơ sở là 2.530.000 đồng, nên mức dưỡng sức là 759.000 đồng mỗi ngày. Cụ thể:

• Nghỉ 5 ngày: 3.795.000 đồng.
• Nghỉ 7 ngày: 5.313.000 đồng.
• Nghỉ 10 ngày: 7.590.000 đồng.

Đây là mức tối đa nếu mẹ được duyệt đủ số ngày. Số tiền thực nhận tính theo số ngày nghỉ được quyết định.

Thủ tục diễn ra thế nào?

Với chế độ này, nơi làm việc là bên làm thủ tục với cơ quan BHXH. Theo Điều 63:

1. Trong 7 ngày làm việc kể từ ngày mẹ bắt đầu nghỉ dưỡng sức, người sử dụng lao động lập danh sách và nộp cho cơ quan BHXH.
2. Trong 7 ngày làm việc kể từ khi nhận danh sách, cơ quan BHXH giải quyết. Nếu không giải quyết, cơ quan BHXH phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.

Nghỉ dưỡng sức khác gì nghỉ thai sản?

Hai chế độ này dễ bị nhầm với nhau. Mẹ có thể phân biệt như sau:

• Nghỉ thai sản khi sinh con: 6 tháng theo Bộ luật Lao động. Từ 1/7/2026, sinh con thứ hai được nghỉ 7 tháng theo Luật Dân số. Mức hưởng tính theo tiền lương đóng BHXH.
• Nghỉ dưỡng sức: tối đa 5 đến 10 ngày sau kỳ nghỉ thai sản, chỉ khi sức khỏe chưa hồi phục. Mức hưởng tính theo mức tham chiếu.
• Nghỉ thêm không hưởng lương: theo Điều 139 Bộ luật Lao động, mẹ có thể thỏa thuận với nơi làm việc để nghỉ thêm sau kỳ thai sản. Thời gian này không có lương.

Mỗi nơi làm việc có cách sắp xếp riêng. Khi còn thắc mắc, mẹ nên hỏi bộ phận nhân sự, công đoàn hoặc cơ quan BHXH nơi đơn vị đóng bảo hiểm.