Trợ cấp một lần khi sinh con: ai được nhận, mức bao nhiêu từ 1/7/2026?

Lao động nữ đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc được nhận trợ cấp một lần cho mỗi con khi sinh, nếu đủ điều kiện. Mức trợ cấp bằng 2 lần mức tham chiếu tại tháng sinh con.

Từ 1/7/2026, theo Bảo hiểm xã hội Việt Nam, khoản này là 5.060.000 đồng cho mỗi con. Đây là khoản riêng, ngoài tiền trợ cấp trong những tháng mẹ nghỉ thai sản.

Mức trợ cấp là bao nhiêu?

Theo khoản 4 Điều 58 Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15, trợ cấp một lần cho mỗi con bằng 2 lần mức tham chiếu. Mức tham chiếu tính tại tháng lao động nữ sinh con.

Mức tham chiếu là mức tiền do Chính phủ quyết định, dùng để tính một số khoản đóng và hưởng BHXH. Theo khoản 13 Điều 141 của Luật, khi chưa bãi bỏ lương cơ sở thì mức tham chiếu bằng mức lương cơ sở.

Nghị định 161/2026/NĐ-CP nâng lương cơ sở từ 2.340.000 đồng lên 2.530.000 đồng mỗi tháng, từ ngày 1/7/2026. Vì vậy:

• Con sinh từ tháng 7/2026: mẹ nhận 2 x 2.530.000 = 5.060.000 đồng cho mỗi con.
• Sinh đôi: mẹ nhận 10.120.000 đồng, vì trợ cấp tính cho từng con.
• Con sinh trước tháng 7/2026: lương cơ sở khi đó là 2.340.000 đồng, nên trợ cấp là 4.680.000 đồng mỗi con.

Khi mang thai đôi trở lên mà có thai chết trong tử cung hoặc khi chuyển dạ, trợ cấp tính theo số thai. Khoản 4 Điều 53 nêu rõ số thai gồm cả con sống, con chết và thai chết.

Mẹ cần điều kiện gì để được nhận?

Theo Điều 58 và Điều 50, lao động nữ sinh con được trợ cấp một lần khi thuộc một trong ba trường hợp:

1. Trường hợp thông thường: đóng BHXH bắt buộc từ đủ 6 tháng trở lên trong 12 tháng liền kề trước khi sinh.
2. Phải nghỉ dưỡng thai: đã đóng từ đủ 12 tháng trở lên, khi mang thai phải nghỉ việc để dưỡng thai theo chỉ định của bác sĩ. Khi đó, mẹ chỉ cần đóng từ đủ 3 tháng trong 12 tháng trước khi sinh.
3. Phải nghỉ để điều trị vô sinh: đóng từ đủ 6 tháng trở lên trong 24 tháng trước khi sinh.

Mẹ đủ điều kiện nhưng đã nghỉ việc trước khi sinh con vẫn được nhận trợ cấp một lần, theo khoản 4 Điều 50. Khi đó, mẹ nộp hồ sơ trực tiếp cho cơ quan BHXH.

Khi nào người cha được nhận?

Theo khoản 1 Điều 58, có trường hợp mẹ sinh con nhưng không đủ điều kiện. Nếu chồng đóng BHXH bắt buộc từ đủ 6 tháng trong 12 tháng trước khi con sinh, chồng được nhận trợ cấp một lần.

Luật cũng quy định trợ cấp một lần cho các trường hợp khác:

• Nhận nuôi con nuôi dưới 6 tháng tuổi: người lao động đủ điều kiện đóng 6 tháng trong 12 tháng được nhận trợ cấp.
• Mang thai hộ: luật xếp thứ tự người được nhận. Trước hết là người mang thai hộ, rồi đến người mẹ nhờ mang thai hộ. Tiếp theo là chồng của người mẹ nhờ mang thai hộ, sau cùng là chồng của người mang thai hộ.

Khác với các khoản hỗ trợ khác khi sinh con

Mẹ dễ nhầm trợ cấp một lần với một số khoản khác. Dưới đây là cách phân biệt:

• Trợ cấp thai sản của BHXH tự nguyện: 2.000.000 đồng cho mỗi con, theo Điều 95 Luật BHXH. Người đủ điều kiện cả hai loại BHXH chỉ hưởng chế độ của BHXH bắt buộc.
• Hỗ trợ tài chính khi sinh con theo Luật Dân số: tối thiểu 2.000.000 đồng, theo Nghị định 168/2026/NĐ-CP. Khoản này dành cho phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người. Từ 1/1/2027 có thêm phụ nữ ở tỉnh có mức sinh thấp và phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi. Ủy ban nhân dân cấp xã chi trả khi làm khai sinh.
• Trợ cấp trong thời gian nghỉ thai sản: tính theo tiền lương đóng BHXH, trả cho những tháng mẹ nghỉ.

Hồ sơ và nơi nộp

Theo khoản 1 Điều 61, hồ sơ của lao động nữ sinh con là bản sao giấy khai sinh của con. Mẹ có thể thay bằng trích lục khai sinh hoặc bản sao giấy chứng sinh. Một số trường hợp cần thêm giấy tờ:

• Giấy xác nhận của cơ sở y tế về việc phải nghỉ dưỡng thai.
• Giấy tờ chứng minh quá trình điều trị vô sinh.

Theo khoản 5 Điều 61, hồ sơ của người chồng nhận trợ cấp cũng là một trong ba loại giấy tờ trên.

Theo Điều 62, người lao động nộp hồ sơ cho nơi làm việc chậm nhất 45 ngày sau khi hết thời gian nghỉ thai sản. Người đã nghỉ việc trước khi sinh nộp trực tiếp cho cơ quan BHXH, được giải quyết trong 5 ngày làm việc.